<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:geo="http://www.w3.org/2003/01/geo/wgs84_pos#" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss" xmlns:photo="http://www.pheed.com/pheed/">
 <channel>
  <title>Robba</title>
  <description><![CDATA[]]></description>
  <link>https://www.rivistarobba.com/</link>
  <language>fr</language>
  <dc:date>2026-09-23T04:38:04+02:00</dc:date>
  <image>
   <url>https://www.rivistarobba.com/var/style/logo.jpg?v=1609105031</url>
   <link>https://www.rivistarobba.com/</link>
   <title>Robba</title>
  </image>
  <geo:lat>42.3130863</geo:lat>
  <geo:long>9.1543319</geo:long>
  <atom10:link xmlns:atom10="http://www.w3.org/2005/Atom" rel="alternate" href="https://www.rivistarobba.com/xml/atom.xml" type="text/xml" />
  <item>
   <guid isPermaLink="false">tag:https://www.rivistarobba.com,2026:rss-97183480</guid>
   <title>Chì vole dì campà da Corsi ?</title>
   <pubDate>Tue, 30 Jun 2026 18:28:00 +0200</pubDate>
   <dc:language>fr</dc:language>
   <dc:creator>Dumenicu Tognotti</dc:creator>
   <dc:subject><![CDATA[IDEATECA]]></dc:subject>
   <description>
   <![CDATA[
   Parmi les acteurs du Riacquistu, Dumenicu Tognotti a laissé une empreinte profonde à travers sa compagnie Teatru paisanu et des pièces telles U Fiatu, A Rimigna ou Innò. Comme souvent à cette époque, l'engagement artistique se conjuguait chez lui à l'engagement politique, et il restera militant toute sa vie. Dans cet article publié dans la revue Cuntrasti, il pose la question de l'être corse - du comment être soi-même - du présent et du futur.     <div style="position:relative; text-align : center; padding-bottom: 1em;">
      <img src="https://www.rivistarobba.com/photo/art/default/97183480-67705181.jpg?v=1782839810" alt="Chì vole dì campà da Corsi ?" title="Chì vole dì campà da Corsi ?" />
     </div>
     <div>
      <div style="text-align: justify;">In u 1971 schjattaia una bedda bomba — chì dapoi quidda cacciata di Saveriu Paoli « a Corsica un hè micca un dipartimentu francesu ma una nazioni vinta chi hà da rinascia » ùn si n'era intesu tanti — un chjoccu chì discitaia a cuscenza cumuna, vogliu parlà di u libru di u Fronti Rigiunalistu Corsu <a class="link" href="https://www.rivistarobba.com/Main-basse-sur-une-ile_a259.html"><em>Main basse sur une île</em></a>. <br />  C'era scrittu chì u Corsu s'avvargugnaia d'essa&nbsp;sè stessu. A brama d'essa sè stessu, a brama di a persona e di a menti uniti, di u 1971, 1972, 1973, in Corti, tempu di l'università d'istati. <br />  Dinuncia issu vechju disprezzu pà un populu suttimissu incu a forza di l'armi, cundannatu à smariscia, sendu un antru, rifiutà issu distinu dicisu in altrò, mughjà a so rivolta, hè statu quissu u scopu maiò di a rivolta di a ghjuventù di l'annati 1970. <br />  Essa sè stessu hè quantu à dì, mettasi in istrada di a libartà. <br />   <br />  L'analisi di u Fronti Rigiunalistu Corsu avia pirmissu una mossa di a cuscenza cumuna, era una scummissa quissa l'idea : spannassi cum'è&nbsp;omu, parlendu corsu, fendu da corsu, campendu in Corsica. <br />  Ma quidda analisi di u Fronti Rigiunalistu Corsu trattaia d'una Corsica andata, d'una vita ecunomica, suciali, morta, parchì u Corsu avia sceltu u benistà di a sucità uccidentali — più militari cà pastori — è tandu a so cultura è a so criazioni artistica fiddola d'issa pruduzzioni ecunomica, d'issa urganizazioni suciali era cundannata à smariscia. Allora ci si pari chi l'analisi di u Fronti Rigiunalistu Corsu ùn era micca sulamenti pà l'avvena ma intarramentu pà u passatu. <br />   <br />  Parchì si u Corsu s'avvargugnaia d'essa sè stessu oghii si poni a quistioni cumuna :”essa sè stessu” ? À&nbsp;noi ci si pari d'avè persu u filu cumunu, quiddu di a feda ind'è l'altru chì facia chè ind'è l'annati 70 u sognu corsu si sparghjia ancu da mari in dà à alta è chjara voci. <br />  Micca che no’ semu stati muti, a u cuntrariu sò nati tanti scrittori, cantadori, pueta... Ma criatori spapersi, ugnunu piddendu a so stradedda, aduniscendusi solamenti di pettu à u nigà di a noscia sprissioni. <br />   <br />  Ma dapoi u 1981 u linguaghju di u puteri puliticu hè scambiatu. Ancu si omu pò pinsà ch'edd'hè una nici, a ricuniscenza di i nosci dritti culturali hà rimpiazzatu u disprezzu ufficiali. Hè u prisidenti di Ripublica francesa chi hè vinutu in Aiacciu pà di : A Corsica devi essa sè stessa. <br />  Qui dinò omu pò pinsà chi u prisidenti hè omu sinceru o ch'iddu t'hà a ghjatta sutti tedda. <br />  Ma fora di l'analisi pulitica d'ugnuna ferma u prublema maiò. Cumu fà pà essa sè stessu? Cumu fà da Corsu ind'è u mondu d'oghji ? Comu falla à sorta&nbsp;di « l'american way of life » quand'iddu si sà chì a cultura tradiziunali corsa, viculu di a noscia storia, hè cundannata à smariscia à tempu à a vita campagnola chi l'hà prudutta.</div>  
     </div>
     <br style="clear:both;"/>
     <div><b>Crià par ùn spariscia</b></div>
     <div>
      <div style="text-align: justify;">Allora, chì ci si ferma d'issa Corsica viva à a fin' di u vintesimu seculu ? <br />  Una Corsica tocca anch'idda da i mezi muderni di pruduzzioni, di scambiu è di cumunicazioni, ancu puru sì a sucità uccidentali ùn c'hà datu chè qualchi limosina di u so sviluppu. <br />  D'issa Corsica induva semu cundannati à campà cum'erani cundannati à campà u so distinu i parsunaghji di a tragedia greca, d'issa Corsica dicu, ci ferma a mimoria è a tarra. Ciò chi vol' dì u prisenti, a vita sempri a fà, u spaziu&nbsp;verghjinu di u nosciu sognu, ciò chì vol' dì&nbsp;pà i creatori chì ùn si tratta micca di mantena, di salvà, di difendasi, ma d'agiscia oghji&nbsp;par oghji senza primura micca di u passatu o di l'avvena, d'agiscia à narbi è&nbsp;à cori sciolti. <br />   <br />  Allora, quand'è no’ ci dumandemu cumu fà pà essa sè stessu in Corsica, a tempu rispundimu, dendu tutta a so piazza à i criatori chi sò iddi, in ogni locu ch'ani fattu i civilizazioni è i culturi, i particulari chi sò divintati i valori universali. <br />  Quandu no’ dimu dà a so piazza a i criatori, saria più ghjustu di dì chè i criatori piddessini tutta a so piazza, indipindenti di i puteri pulitichi è di i contraputeri parchi no’ pinsemu chè l'arti in sè hè carcu di pulitica cumu a capiani dighjà i Grechi : participà à a vita di a cità. U prisenti di a cità, scontru di a mimoria è di a tarra, di a storia è di u spaziu, induva s'arradichighja l'attu oghjincu di l'omu maestrendu u so distinu e a so libartà.</div>  
     </div>
     <br style="clear:both;"/>
     <div><b>A chì ghjova l'arti dramatica</b></div>
     <div>
      <div style="text-align: justify;">Ed hè naturalmenti ch'emu da parlà avali d'arti dramatica, l'arti di l'azioni è dinò l'arti di u prisenti. Ma prima par noi, l'arti di a feda ind'è un populu è ind'è un locu. Parchì&nbsp;chì ghjè l'arti dramatica, s'iddu un hè a sprissioni di un populu, chì si scopra à sè stessu, chì si sfaccia, chì si spoglia di i mascari chì d'altri l'anu fasciatu parchì iddu siga un antru (<em>Ritrattu di u culunizatu</em>). <br />  L'arti dramatica hè par sicuru u spechju vivu è mobilu di un populu. È tandu in Corsica oghji cum'è arrimani l'arti dramatica ritrova a so prima funzioni. A funzioni di a so nascita ch’ hè di scugnurà i priculi è i minaccia. <br />   <br />  È a paura maiò, u spaventu di u nosciu populu, cuscenti ch'idd'hè o micca, hè di smariscia in tantu cà populu. Hè beddu capitivu tandu chì l'arti dramaticu siga una sprissioni d'alta primura pà un populu in brama di sè. <br />  Adossu u spaziu scenicu ùn si parla più d'un' idea di populu, d'un populu chì asistaria par via di calchì leghja scritta, ma si tratta d'un populu di carri è di sangui, riaccunciatu ind'è a so menti è a so parsona. <br />   <br />  L'arti dramatica, ci voli à ramintalla&nbsp;ch'hè natu da u ritu, devi mantena a so funzioni prima chì hè di scugnurà, parchì l'omu d'oghji, dopu à tanti seculi di storia, hè spavintatu cum' è u prima ghjornu, di pettu à Diu, à a morti, diciaraghju di pettu à u scunisciutu. <br />  Ma u locu di u spaziu scenicu, u locu di l'attori, quiddu ch'agisci, hè dinò u locu induva si sfundanu i riccia ch'accurtiscianu u sognu, induva si disceta a mimoria, micca solu a mimoria storica, ma a mimoria di a nascita di l'omu, vogliu dì l'alimentu magicu chì hè a natura stessa di l'arti. <br />   <br />  Issi dui riflissioni, ci paria nicissariu di falli, sè no vulemu fà opara maiò. <br />  È pà fà opara maiò ùn ci vo’ micca dinò piattacci a rialità di u nosciu paesi. A so rialità culturali, ecunomica, suciali, umana. <br />  Un isulanu à u cuntrariu di ciò ch'iddu si dici, ùn pò micca essa omu rinchjusu, spostu ch'idd'hè à i venti è i marosuli, senta più chè l'altri sciappittà u polsu di u mondu. <br />   <br />  Oghji in Corsica semu a l'iniziu di l'arti dramatica, semu più vicini da u ritu campatu chè da a storia supranata ind'è l'opara. Ma si pirdaria assai tempu d'invintà torna a storia. Meddu à cunnosciala. <br />  Vogliu dì chì&nbsp;l'omu di teatru un pò fà nici d'ùn cunnoscia a storia di l'arti dramatica, u so sviluppu o a so straiatura, ni mancu i ricerchi muderni di a fin' di issu seculu chi trattanu di u ghjocu di l'attori. Senza passatu dramaticu, l'omu di teatru in Corsica hè cundannatu à a cunniscenza è à a ricerca. <br />  U teatru corsu un pò essa ch'un teatru di ricerca. Una ricerca chì si faci cum'eddu si faci u teatru « hic et nunc», qui è avali. <br />   <br />  &nbsp;</div>  
     </div>
     <br style="clear:both;"/>
     <div><b>Per andà pià in da</b></div>
     <div>
      Un documentariu nant'à l'opara di Tognotti, <em>U spechju di u populu</em> da fighjulà quì <a class="link" href="https://vimeo.com/1100238700">https://vimeo.com/1100238700</a>  <br />   <br />  &nbsp;
     </div>
     <br style="clear:both;"/>
   ]]>
   </description>
   <photo:imgsrc>https://www.rivistarobba.com/photo/art/imagette/97183480-67705181.jpg</photo:imgsrc>
   <link>https://www.rivistarobba.com/Chi-vole-di-campa-da-Corsi_a547.html</link>
  </item>

  <item>
   <guid isPermaLink="false">tag:https://www.rivistarobba.com,2026:rss-89604397</guid>
   <title>A Vargugna, incù Anghjulu Canarelli</title>
   <pubDate>Sat, 28 Jun 2025 10:27:00 +0200</pubDate>
   <dc:language>fr</dc:language>
   <dc:creator>Anghjulu Canarelli</dc:creator>
   <dc:subject><![CDATA[SÒ ELLI]]></dc:subject>
   <description>
   <![CDATA[
   Sti pochi tempi, si parla assai di a lingua corsa è di a so ricunniscenza istituziunale. U pueta Anghjulu Canarelli ellu cerca à sprime a leia fonda è intima di i Corsi incù a so lingua. Incù A Vargugna, un longu è magnificu monologu teatrale, ci parla di stu sintimu cumplessu : avè avutu a vargugna di sta lingua, di i soi chì a parlavanu, di sè stessu. Ma daretu à l’”auto-odi” / la haine de soi, si sente una di e più putente dichjarazione d’amore à u corsu è à l’esse corsu.     <div style="position:relative; text-align : center; padding-bottom: 1em;">
      <img src="https://www.rivistarobba.com/photo/art/default/89604397-63333509.jpg?v=1751101894" alt="A Vargugna, incù Anghjulu Canarelli" title="A Vargugna, incù Anghjulu Canarelli" />
     </div>
     <div>
      <strong>Scena 03</strong> <br />  Papà, papà&nbsp;! <br />  Fubbi cioncu ad a ghjanghjulera ‘ll to criaturu in piriculu chì ti chirìa aiutu. Aiutu ’ll maiò. Ti n’inveni quandu tu attaccai quiddi liccioni tamanti di sigoni : una volta toccu u cori ùn ci vulìa tantu à lampalli. <br />  Ùn nisca l’omu sì tù li taddi u so narbiconu maestru ; cumu voli più ch’iddu si mantenga rittu da difèndasi com’è omu s’iddu ùn hà più u so parlà? <br />   <br />  Papà, à u liceu mi ritrosi scantatu in u còmpulu di i mali accrianzati. Di senta prufissori ch’ùn capìu micca mèttami di suttu parchì ùn ci sbuccàiu, mi ghjunghjìa a vodda di cannalli. Ùn eru micca u cutalacciu ch’iddi dìttini è chì u licèu lampeti fora. A scola ghjustificàia una volta di più in i so picci è imbrogli amministrativi a raghjoni a soia, i so disguasta i mascareti dinò in u me “<em>soi-disant</em>” fiascu scularu trattèndumi di racaglia ò bà ! <br />  &nbsp; <br />   <br />  <strong>Scena 04</strong> <br />  Tè, pìddati quista ! U senti u preti sfrancisà ? A sà chì tù ùn capisci nudda ch’hè di i nosci iddu dinò. Tamantu disprezzu sfacciatu da i tinenti ‘lla casa di u Signori. Quista a mascarata s’hè cintu à Diu suttitiddu da intravacci in cruci dighjà impastughjati da quidd’altra. A sà quasgi quasgi ‘ddi sciuchittarìu : <em>Basta ! Chìteti chì babbu ùn capisci i vosci salamalecchi. Quandu babbu si stuppàia in i so mani ròstichi di troppu travaddà pà agguantà u mànicu frustu è lisciu di a piola, i so “ò issa” èrani Mater-Nostri à Tarra-Màtria. Mater-Nostri ch’iddu lintàia da cantu di cuccu à quiddu di ciocciu à scumbatta di fronti. I paroli di babbu èrani cantilagni di vita schietta. I vosci chjàchjari è biribì vituparati vurradìani storcia u scaru ‘lla vita da fàvini tinenti patintati à contu vosciu. O sgiò curà, u vosciu Diu disprizzosu tinìtivilu puri contu è s’iddu ùn ci capisci, intazzètilu è insacchittètivilu in a voscia imbumbara incù quidd’altra.</em> <br />   <br />  Mì ! Ai vistu com’è aghju vultatu a faccia da parà calchi scapizzonu ? Nienti chè di pinsà à dì ciò chè no t’avemu in cori si credi di mancà di rispettu è s’aspetta a bastunata. Ci semu lacati trapanà u ciarbiddinu, è a rabbia, l’ingannu ci faci abbaghjà com’è ghjàcari ad a morti. A morti, a to morti hè idda chì i sgurga a cannedda com’è s’idda mi cacciessi u biccughjulu da briunatti avali chì tù sé da quidd’altra ribba incù i nosci antenati : Abbà, abbà, babbà, dìlla à i nosci maiò chì u nosciu razzinu hè statu stirpatu ! <br />  &nbsp; <br />   <br />  <strong>Scena 5</strong> <br />  Abbà, abbà, babbà ! Mì, mì, mì ch’hè a prima volta chì ti mintuighju in corsu; ùn m’eru mai avvistu chì ti chjamàiu in Ghjungniticcia : papà ! <br />  Papà, a parola chì ci missi u cancaru in ciarbiddinu da numichicci. Ié ò bà eri persuàsu ch’eru a càusa ‘lla noscia disgrazia. Ècculu u vitriolu ‘lli putera vigliacca : svultà u pinsà ‘ll tamantini da fà battachjà l’omini à l’arritrosa ch’iddi ùn si capìscani più. (…) <br />  Babbà, babbuchju, babbuleddu, babbulidinu, babbuliduchju, ci ani cannatu a lingua da cacciacci u discorsu, comu vulìi chì no ci capìscami, ci ani struppiatu, è vo, tarcani di tamanti campà, vidìnduci indibbuliti, a vi cacciètivi incù noscu, no, i vosci tamantini. Tù, stimatu d’essa di a stirpa di missiavu, u to ùltimu, u to masciu chì n’ha' fattu ? m’ha' lampatu for’ di vicu com’è granacedda vana. <br />  Babbà, sogu crisciutu à tràlicciu circatoghju è ti ni và senza avemmi appicculatu. Babbà, fiddolu di famiddi allivati à sudori è à sangu, mi lachi solu à ciarbiddinu trapanatu. <br />   <br />   <br />  <strong>Scena 9</strong> <br />  Babbà, una lingua cannata, sò ochja cripati, arichji tappati, nasa ingurgati, bucca imbucchinata, ossa sbiutati di marudda. Comu vol’ più chì omu bramessi Vita, sì scialma in suchju ùn scunghji più da carri soia ? Babbà, dimmi sì tù risenti calcosa ? Dimmi sì tù mi senti, rispòndimi babbuchju ! Chì vol’ più ch’idda valghi Vita ch’ùn hè più laudata in paroli sòi ? <br />  &nbsp;
     </div>
     <br style="clear:both;"/>
     <div><b>Per sapè ne di più</b></div>
     <div>
       <br />  <span style="color: rgb(87, 74, 83); font-family: &quot;Open Sans&quot;, sans-serif;">Anghjulu Canarelli hè di Livia. <br />  Hè l'autore di parechji libri :&nbsp;<em>A Petracori</em> (éd. Cismonti è Pumonti, 2010),&nbsp;<a class="link" href="https://www.albiana.fr/theatre-et-poesie/918-lirissi-theatre-et-poesie.html"><em>L'Irissi </em></a>  (Albiana, 2018) è <em><a class="link" href="https://www.albiana.fr/accueil/1959-principeddu-di-bicchisgia.html">U principeddu di Bicchisgià</a>  </em> (Albiana 2024).</span> <br />   <br />  &nbsp;
     </div>
     <br style="clear:both;"/>
   ]]>
   </description>
   <photo:imgsrc>https://www.rivistarobba.com/photo/art/imagette/89604397-63333509.jpg</photo:imgsrc>
   <link>https://www.rivistarobba.com/A-Vargugna-incu-Anghjulu-Canarelli_a463.html</link>
  </item>

 </channel>
</rss>
